Σκοπός του ερευνητικού προγράμματος

Το ερευνητικό πρόγραμμα έχει ως αντικείμενο τη μελέτη βασικών εκπαιδευτικών παραμέτρων του σύγχρονου ελληνικού σχολείου που συνδέονται με τον μετασχηματισμό του σχολείου σε  Οργανισμό και Κοινότητα Μάθησης.

Ειδικότερα, ως γενικός στόχος του ερευνητικού προγράμματος του ΟΚΜ ορίζεται η διερεύνηση του συστήματος διοίκησης, οργάνωσης, λειτουργίας και εσωτερικής αξιολόγησης των σχολικών μονάδων Π.Ε. και Δ.Ε. με σκοπό τη διαπίστωση θετικών και αρνητικών στοιχείων που συνδέονται με τη βελτίωση των εκπαιδευτικών πρακτικών και της ποιότητας του εκπαιδευτικού έργου στα σχολεία της χώρας.

Ο γενικότερος σκοπός της έρευνας αποσκοπεί στη συγκέντρωση, κωδικοποίηση και παραγωγή σύγχρονου εκπαιδευτικού υλικού (σε θεωρητικό και ερευνητικό επίπεδο) σε επιμέρους πεδία, λόγους και πρακτικές που αφορούν στον μετασχηματισμό του σχολείου σε  Οργανισμό και Κοινότητα Μάθησης. Για το σκοπό αυτό θα δημιουργηθεί ανοιχτή βάση δεδομένων (βιβλιογραφία, έρευνες, καλές πρακτικές) σε εθνικό και διεθνές επίπεδο στο ευρύτερο πεδίο του ΟΚΜ, που θα συμβάλλει στην ενίσχυση των κατευθύνσεων της έρευνας, των μεταπτυχιακών σπουδών, των επιμορφωτικών προγραμμάτων και της ενημέρωσης της εκπαιδευτικής κοινότητας. 

Το αντικείμενο της έρευνας

Τα βασικά θεματικά πεδία της έρευνας είναι τα ακόλουθα:
1. Η  διακυβέρνηση και η αυτονομία του σχολείου
2. Η διοίκηση του σχολείου και η ηγεσία για τη μάθηση
3. Οι επαγγελματικές κοινότητες μάθησης των εκπαιδευτικών
4. Η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου
5. Το ψηφιακό σχολείο και τα δίκτυα μεταξύ των σχολείων
6. Οι  Ικανότητες και η επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών

Μεθοδολογία της έρευνας

Η μεθοδολογία της έρευνας θα είναι μεικτή, ποιοτική (μελέτη πρωτογενών πηγών, ανάλυση περιεχομένου κειμένων, ημιδομημένες συνεντεύξεις, κ.ά.) και ποσοτική (ερωτηματολόγια). Ειδικότερα, η διεξαγωγή της έρευνας θα περιλαμβάνει:

α. την επισκόπηση της βιβλιογραφίας (θεωρητικής και ερευνητικής) σε κάθε θεματικό πεδίο της έρευνας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο,

β. τη διεξαγωγή συνεντεύξεων σε παραμέτρους κάθε θεματικού πεδίου με Διευθυντές σχολικών μονάδων και στελέχη της εκπαίδευσης,

γ. τη διερεύνηση παραμέτρων κάθε θεματικού πεδίου με ερωτηματολόγια σε εκπαιδευτικούς, Διευθυντές σχολικών μονάδων και στελέχη της εκπαίδευσης.

Διάρκεια της έρευνας

Η διάρκεια της έρευνας είναι 3 χρόνια (2021-2023) και διακρίνεται σε επιμέρους στάδια και φάσεις. Τα βασικά θεματικά πεδία της έρευνας θα αποτελέσουν επιμέρους ερευνητικά προγράμματα και θα ενταχθούν σταδιακά στην υλοποίηση του ερευνητικού προγράμματος.    

Ο πληθυσμός της έρευνας

Το δείγμα της έρευνας θα είναι εκπαιδευτικοί, Διευθυντές σχολικών μονάδων και στελέχη της εκπαίδευσης από όλες τις περιφέρειες της χώρας. 

Συνέργειες του ερευνητικού προγράμματος

Το ερευνητικό πρόγραμμα έχει συγκριτικό, διεπιστημονικό και συνεργατικό χαρακτήρα και  θα επιδιωχθεί η ουσιαστική διασύνδεση με την ανάπτυξη και εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος του «σχολείου ΟΚΜ» σε θεωρητικό και σε εφαρμοσμένο επίπεδο. 

Το ανθρώπινο δυναμικό της έρευνας – Σύνδεση με μεταπτυχιακές σπουδές

Στο ερευνητικό πρόγραμμα θα εμπλακούν ουσιαστικά και θα συνεργαστούν μέλη ΔΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ και μεταπτυχιακοί φοιτητές του Τμήματος. Θα επιδιωχθεί η επιστημονική συνέργεια (σε θεωρητικό και εφαρμοσμένο επίπεδο) των θεματικών πεδίων της έρευνας με την εκπόνηση και τα αποτελέσματα διπλωματικών εργασιών μεταπτυχιακών φοιτητών του ΠΜΣ «Πολιτική, Διοίκηση και Αξιολόγηση» του ΠαιΤΔΕ. Επίσης, θα επιδιωχθεί η συνεργασία με μέλη ΔΕΠ συγγενών Τμημάτων του Πανεπιστημίου Αθηνών και άλλων Πανεπιστημίων της χώρας. Επιπρόσθετα, το έργο θα επιδιώξει την ουσιαστική επιστημονική συνεργασία με φορείς του ΥΠΑΙΘ και στελέχη της εκπαιδευτικής κοινότητας. 

Διάχυση των αποτελεσμάτων της έρευνας

Η διεξαγωγή των ερευνητικών προγραμμάτων, τα εργαλεία και τα επιμέρους αποτελέσματα στα διάφορα στάδια της έρευνας θα δημοσιοποιούνται ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα του έργου ΟΚΜ και του ερευνητικού προγράμματος. Τα τελικά αποτελέσματα θα εκδοθούν σε τόμους και θα διαχυθούν σε όλη την εκπαιδευτική κοινότητα. 

Φορέας υλοποίησης της έρευνας

Το ερευνητικό πρόγραμμα υλοποιείται από το Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΠαιΤΔΕ) του ΕΚΠΑ και χρηματοδοτείται από το Εργαστήριο Πειραματικής Παιδαγωγικής του ΠαιΤΔΕ.